Er is een oud verhaal over de uitvinder van het schaakspel. Als beloning vraagt hij de koning om een bescheiden gunst: leg één rijstkorrel op het eerste veld, twee op het tweede, vier op het derde, en ga zo door. Verdubbel elk veld.
De koning lacht. Wat een bescheiden verzoek voor zo'n briljante uitvinding. Maar dan begint zijn schatkistbewaarder te rekenen. Op veld 10 liggen er 512 korrels. Nog steeds een handje. Op veld 20 zijn het er ruim een miljoen. Op veld 32 halverwege het bord liggen er meer dan 4 miljard korrels. En op veld 64? Dan is het totaal 18,4 triljoen korrels. Genoeg rijst om een berg groter dan de Mount Everest te vormen. Meer dan duizend keer de jaarlijkse wereldproductie.
In sommige versies van het verhaal wordt de uitvinder beloond voor zijn slimheid. In andere versies verliest hij zijn hoofd. Maar de moraal is altijd dezelfde: mensen onderschatten exponentiële groei. En dat is precies wat er nu met AI gebeurt.
Ons brein denkt in rechte lijnen
De natuurkundige Albert Bartlett noemde het ooit de grootste tekortkoming van de mensheid: ons onvermogen om de exponentiële functie te begrijpen. Onderzoekers van de Universiteit van Salzburg bevestigden dit in een studie: mensen onderschatten exponentiële groei structureel, en zijn tegelijkertijd overmoedig in hun (slechte) inschatting.
Dat is logisch. Ons dagelijks leven is lineair. Als je tien stappen zet, ben je tien meter verder. Als je twintig stappen zet, ben je twintig meter verder. Dat snappen we. Maar stel dat je 30 stappen zou nemen waarbij elke stap verdubbelt dan ben je niet 30 meter verder. Dan heb je een miljard meter afgelegd. Genoeg om 26 keer de aarde rond te gaan.
Ons brein is geëvolueerd om te jagen op de savanne, niet om te rekenen met verdubbelingen.
Eén maand in februari 2026
Wil je weten hoe exponentiële groei eruitziet in de praktijk? Kijk naar wat er alléén al in februari 2026 is gelanceerd:
5 februari — Claude Opus 4.6 (Anthropic), GPT-5.3-Codex (OpenAI) én Kling 3.0 (4K AI-video met audio). Drie grote lanceringen op dezelfde dag.
10 februari — RynnBrain, AI voor robotica en de fysieke wereld.
11 februari — GLM-5, een enorm open-source model met sterke redeneervaardigheden.
12 februari — Gemini 3 Deep Think (Google), MiniMax M2.5 én Seedance 2.0 (realistische 1080p text-to-video). Weer drie op één dag.
16 februari — Qwen 3.5, een goedkoper agentgericht model.
17 februari — Claude Sonnet 4.6 én het Fujitsu AI Dev Platform dat volledige softwareontwikkeling automatiseert.
18 februari — Google Lyria 3, AI die van tekst, beeld of video complete muziekfragmenten met lyrics maakt.
19 februari — Gemini 3.1 Pro met betere agents en langere context.
21 februari — Grok 4.20 met sterkere reasoning.
24 februari — Claude Cowork, gericht op workflow en uitvoering.
25 februari — Perplexity Computer AI, die zelfstandig je computer kan bedienen.
26 februari — Nano Banana 2, sneller en scherper.
Dat zijn minstens achttien grote AI-releases in 22 dagen. Van verschillende bedrijven die op dezelfde dag lanceren, tot AI die je computer overneemt, muziek componeert, of volledige software voor je schrijft. En dit is alleen februari. Eén maand.
De cijfers achter de versnelling
Wat maakt deze lawine aan releases mogelijk? Meerdere exponentiële curves die tegelijkertijd stijgen en elkaar versterken.
Rekenkracht verdubbelt elke vijf maanden. De hoeveelheid compute die wordt gebruikt om AI-modellen te trainen is in het afgelopen decennium met een factor 350 miljoen toegenomen. Tot voor kort verdubbelde de rekenkracht van AI elke 20 maanden. Nu is dat elke zes maanden. We versnellen niet alleen, we versnellen ook de versnelling.
Kosten dalen exponentieel. De kosten om dezelfde AI-prestatie te leveren als GPT-3.5 zijn tussen eind 2022 en eind 2024 met een factor 280 gedaald. Wat twee jaar geleden duizenden euro's kostte, kost nu een paar cent. Dat is waarom er zoveel nieuwe spelers kunnen lanceren in zo'n kort tijdsbestek.
De AI-markt groeit explosief. De mondiale AI-markt bedraagt naar schatting zo'n $375 miljard in 2026 en groeit richting $3,5 biljoen in 2033. Een jaarlijkse groei van meer dan 30%. Nvidia, het bedrijf dat de chips levert achter deze revolutie, is inmiddels het meest waardevolle bedrijf ter wereld met een marktwaarde van zo'n $4,5 biljoen. Ter vergelijking: bij de lancering van ChatGPT eind 2022 was dat $345 miljard. Ruim tien keer zo veel waard in drie jaar tijd dus.
Investeringen ontploffen. Big Tech investeert in 2026 naar verwachting meer dan $650 miljard in AI-infrastructuur. Nvidia rapporteerde gisteren nog een kwartaalomzet van $68 miljard waarvan bijna driekwart uit datacenters. Elke dollar die wordt uitgegeven aan AI genereert volgens IDC $4,90 aan economische waarde.
Van niche naar alles, in vijf jaar
Om te begrijpen hoe snel dit gaat, helpt het om even terug te spoelen.
In 2020 experimenteerde zo'n 20% van bedrijven met AI. Het was iets voor tech-afdelingen en onderzoekers. GPT-3 was indrukwekkend maar ontoegankelijk. In 2022 lanceerde ChatGPT en bereikte 100 miljoen gebruikers in twee maanden de snelste adoptie van een consumentenapp ooit. Plotseling praatte de hele wereld over AI. In 2024 gebruikte 78% van organisaties wereldwijd AI in minstens één bedrijfsfunctie. Cursor, een AI-coderingsassistent, bereikte $1 miljard jaaromzet, de snelste groei van een SaaS-product ooit. ChatGPT werd de vierde meest bezochte website ter wereld, na Google, YouTube en Facebook.
En nu, begin 2026, worden er meerdere frontier-modellen per maand gelanceerd. AI schrijft complete software, bestuurt je computer, componeert muziek, en voert zelfstandig complexe taken uit als autonomous agent. Vijf jaar geleden was dit science fiction. Vandaag is het een gewone dinsdag, al vind ik het regelmatig moeilijk te beseffen dat dit nu 'gewoon' is.
De tweede helft van het schaakbord
Ray Kurzweil, futurist en ingenieur bij Google, introduceerde het concept van "de tweede helft van het schaakbord". Zijn punt: op de eerste 32 velden is de groei al indrukwekkend, maar nog te bevatten. Op de tweede helft wordt het absurd. Meer dan vier miljard keer zoveel als de eerste helft.
De vraag die elke organisatie zich zou moeten stellen: op welk veld zitten we nu?
Als je kijkt naar het tempo van februari 2026, achttien releases in 22 dagen, modellen die maandelijks worden overtroffen, kosten die elke paar maanden halveren, dan lijken we de tweede helft van het bord te betreden. Het deel waar de aantallen zo snel oplopen dat ze elke intuïtie tarten.
Wat betekent dit voor jou?
Als je het gevoel hebt dat je AI-ontwikkelingen niet meer kunt bijhouden, dan is dat geen persoonlijk falen. Dat hou ik mezelf in ieder geval voor. Het is een eigenschap van je brein die botst met de wiskunde van exponentiële groei. Je bent geprogrammeerd om lineair te denken in een wereld die exponentieel verandert.
Dat besef alleen al is waardevol. Want het betekent drie dingen:
Je huidige inschatting is waarschijnlijk te conservatief. Wat je vandaag verwacht dat AI over twee jaar kan, is het waarschijnlijk al over zes maanden. Kijk naar februari: modellen die een maand geleden state-of-the-art waren, zijn nu alweer ingehaald.
Wachten wordt steeds duurder. Elke maand dat je als organisatie wacht met het begrijpen en toepassen van AI, wordt de achterstand exponentieel groter, niet lineair. Terwijl jij nog bezig bent met je AI-strategie voor 2026, zijn je concurrenten al aan het bouwen met tools die vorige week voor het eerst beschikbaar kwamen.
Je hoeft niet alles te snappen, dat doet niemand, maar je moet wel beginnen. De organisaties die nu experimenteren, leren en aanpassen, bouwen een voorsprong op die straks niet meer in te halen is. De technologie wacht in ieder geval niet tot jij er klaar voor bent.
De moraal van het rijstkorrel-verhaal
Die oude koning dacht dat hij een simpel verzoek inwilligde. Hij overzag de eerste paar velden van het bord en concludeerde dat het allemaal wel meeviel. Tegen de tijd dat hij doorhad wat er werkelijk aan de hand was, was het te laat.
Je hoeft geen wiskundige te zijn om de les te begrijpen. Je hoeft alleen maar te accepteren dat je intuïtie je op dit punt bedriegt en je strategie daarop aan te passen.
De AI-revolutie gaat niet snel. Ze gaat exponentieel. Dus twijfel jij nog om te beginnen, Think again.
Think again helpt marketing- en communicatieteams om AI-ontwikkelingen te begrijpen en toe te passen. Niet vanuit de hype, maar vanuit kritisch denken en praktische toepasbaarheid.
